Thủ tục cưới hỏi miền Bắc có 3 nghi thức cơ bản đó là: lễ dạm ngõ, lễ ăn hỏi và lễ cưới (lễ đón dâu).

     
Đám cưới không chỉ là chuyện trọng đại của riêng đôi bạn trẻ mà còn là việc hệ sự của gia đình và họ hàng hai bên. Do đó cần phải được chuẩn bị một cách kĩ lưỡng và đầy đủ. Tùy vào phong tục tập quán của mỗi địa phương, vùng miền sẽ có những tập tục nhất định thế nhưng cũng vẫn chú trọng vào một số điểm lưu ý như là đi xem ngày, mượn người đón dâu, nhờ người trải chiếu phòng tân hôn...Đám cưới hiện đại việc tổ chức cũng thay đổi nhiều nhưng cơ bản thủ tục cưới hỏi người miền Bắc vẫn phải có 3 nghi thức phải có là: dạm ngõ, ăn hỏi và lễ cưới.

1. Lễ dạm ngõ (chạm ngõ):

lễ dạm ngõ
Lễ dạm ngõ là nghi thức đầu tiên trước khi tiến hành đám cưới. Ngày này, nhà trai sẽ xem và lựa chọn ngày lành tháng tốt để sang bên nhà gái trò chuyên, xin phép cho chú rể qua lại với cô dâu. Vì vậy, trước khi làm lễ chạm ngõ, nhà trai cũng phải chọn ngày đẹp để đến gặp gia đình nhà gái, khởi đầu suôn sẻ thì mọi việc tiếp theo mới trọn vẹn. Đây là lễ gặp mặt đầu tiên, chính thức của hai gia đình nhà trai, nhà gái và được xem là thủ tục cần thiết để “người lớn” thưa chuyện với nhau. Lễ vật trong ngày này khá đơn giản: cau, trầu, chè, thuốc lá và bánh kẹo với số lượng chẵn. Và một điểm lưu ý thêm nữa số người đi sang nhà gái không cần quá đông, chỉ cần 3-4 người trong gia đình là đủ. Về phía nhà gái đón tiếp cũng đơn giản, chỉ cần những người trong nhà tổ chức bữa cơm nhỏ thể hiện sự thân thiện, ấm cúng trong buổi gặp mặt đầu tiên.
Lễ vật nhà trai mang sang, nhà gái sẽ dùng để thắp hương gia tiên. Sau đó, hai bên gia đình sẽ bàn bạc cho việc xem ngày, chọn ngày và các thủ tục cần thiết cho lễ ăn hỏi và đám cưới. Sau ngày dạm ngõ này, người con gái được xem như là đã có nơi có chốn.

2. Lễ ăn hỏi: 

lễ ăn hỏi
Đây là sự thông báo chính thức về việc hứa gả con của họ nhà gái cho họ nhà trai. Trong ngày lễ ăn hỏi, các thủ tục ăn hỏi, xin cưới và nạp tài sẽ được gộp luôn trong một ngày.
Tráp ăn hỏi sẽ là 5,7, 9 hoặc 11 tráp tùy thuộc vào mỗi gia đình nhưng phải là số lẻ và lễ vật trong tráp phải là số chẵn. Hai bên cô dâu, chủ rể sẽ nhờ những người bạn của mình: năm nam và năm nữ ( hoặc nhiều hơn tùy thuộc vào số lượng tráp), đặc biệt phải là những người chưa lập gia đình để đảm nhận việc này.
Đồ lễ ăn hỏi có rất nhiều các lễ vật nhưng không được thiếu các các vật phẩm như: bánh cốm, bánh xu xê, cau, trầu, chè, rượu, thuốc lá. Nhiều gia đình có thể chọn thêm xôi và lợn quay,...
Phong tục của nhiều nơi, lễ vật của nhà trai sẽ phải có thêm phong bì tiền ( hay còn gọi là lễ đen) để như cảm ơn công nuôi dưỡng cô dâu của phía bên nhà chú rể. Số tiền sẽ phụ thuộc vào nhà gái đã trao đổi trước đó. Lễ vật của nhà trai sẽ được thắp hương trước bàn thờ gia tiên nhà gái, sau khi cúng xong thông thường nhà gái sẽ trả lại nhà trai 1 phần nhỏ lễ vật và tiền cho lịch sự chứ ít gia đình nào lấy hết.
Xong màn trao lễ, cô dâu và chú rể sẽ ra mắt họ hàng hai bên và đi rót nước, mời trầu các vị quan khách. Lễ vật sau khi thắp hương xong những thứ như bánh kẹo cũng được chia ra để vào đĩa để mời tất cả mọi người đến dự lễ ăn hỏi. Tùy thuộc vào khi đi xem ngày và sắp xếp công việc mà lễ ăn hỏi sẽ cách ngày cưới khoảng 1-3 ngày hoặc 1 tuần,..

3. Lễ cưới (lễ đón dâu):

lễ cưới
Ngày cưới sẽ được diễn ra vào ngày lành tháng tốt mà hai bên gia đình đã ấn định từ trước. Trong ngày đó, cô dâu sẽ trang điểm lộng lẫy và mặc váy cưới, chú rể sẽ mặc vest sang trọng. Sau khi tổ chức tiệc mặn tại mỗi bên gia đình để đãi khách, vào đúng giờ đẹp đã được chọn sẵn, chú rể sẽ cùng bố và đại diện nhà trai tới nhà gái, mang theo xe hoa, hoa cưới để đón cô dâu về nhà. Đại diện nhà trai sẽ trao trầu xin dâu cho nhà gái và có đôi lời phát biểu để xin phép cho chú rể vào phòng đón cô dâu ra ngoài. Sau đó hai người sẽ thắp hương gia tiên tại nhà gái để xin phép đón cô dâu về nhà chồng. Sau đó chú rẻ sẽ lên phòng đón cô dâu dẫn ra hội trường lễ cưới và ngồi trên cùng hội trường để ban tổ chức triển khai các chương trình.
Đại diện bên nhà gái sẽ có bài phát biểu sau đó để đồng ý cho nhà trai đón dâu. Khi về đến nhà trai, cô dâu và chú rể cũng sẽ thắp hương gia tiên để báo cáo. Sau đó sẽ ra ngoài để tham dự hôn lễ cũng với các bài phát biểu của hai bên gia đình, trao quà...Trong lễ cưới chính tại nhà trai chú rể sẽ trao nhẫn cưới cho cô dâu để se duyên vợ chồng, ngoài ra còn các chương trình văn nghệ đã được lên kịch bản từ trước. Việc tổ chức tại trung tâm tiệc cưới cũng sẽ có 1 số khác biệt trong việc tổ chức nhưng 3 nghi lễ quan trọng này vẫn phải có đầy đủ.
Miền Bắc sẽ có thêm một phong tục nữa đó là sau ngày cưới sẽ là lễ lại mặt.
Tục lại mặt này cũng như một lời nhắc nhở, sau khi lấy chồng không chỉ là cô dâu lo lắng cho gia đình nhà chồng mà chú rể cũng sẽ phải quan tâm, chăm sóc tới gia đình nhà vợ. Ngoài ra, đây còn là thể hiện sự quan tâm chu đáo của nhà trai với gia đình nhà gái, tạo mối quan hệ thân thiết, gắn bó, khăng khít giữa hai nhà. Thông gia – hai nhà như một.
Cảm ơn các bạn đã đọc bài viết của Thiệp Cưới Đẹp .Com!
Ảnh: Sưu tầm